براي مشاهده «شيوه‌ نامه دفاع مقدس» كليك نماييد.

براي مشاهده «مدخلنامه دفاع مقدس» كليك نماييد.

مقدمه
دائرةالمعارف يا دانشنامه مجموعه جامعي از اطلاعات پردازش‌ شده در حوزه‌هاي مختلف علوم است كه مبتني بر آخرين داده‌ها و يافته‌هاي پژوهشي مي‌باشد و نيازهاي اصلي مخاطبان (اعم از خاص و عام) را برآورده مي‌كند. امروزه در سراسر دنيا اهتمام ويژه‌اي به تدوين دائرةالمعارف يا دانشنامه مي‌ورزند. يكي از دائرةالمعارف‌هايي كه در ايران در حال تدوين مي‌باشد، دائرةالمعارف دفاع مقدس است. دائرةالمعارف دفاع مقدس بنا بر تأكيد فرماندهي معظم كل قوا حضرت آيت الله العظمي خامنه‌اي حفظ‌الله تعالي و برابر روش جاري دائرةالمعارف‌هاي كشور در حال تدوين است.

اولين مرحله در نگارش دائرةالمعارف، تهيه شيوه‌نامه و دفتر كل مداخل است.
اين مركز با مطالعه و دريافت تجارب استادان صاحب‌نظر در زمينه دائرةالمعارف‌نويسي و همكاري با مراكز علمي، شيوه‌نامه خود را تنظيم و به چاپ رساند كه در آن، مراحل تشكيل پرونده علمي، نحوه تدوين مقاله، ويژگي‌هاي مقاله، نحوة احصاء و گزينش مداخل و... به تفصيل آمده است.
در حال حاضر مركز دائرةالمعارف دفاع مقدس داراي هفت گروه علمي شهدا و اشخاص، نظامي، جغرافيا، حقوقي ـ سياسي، فرهنگي ـ هنري، اجتماعي ـ اقتصادي و دولت است.

هر گروه برابر شيوه‌نامه، مداخل مربوط را با مطالعه منابع، شناسايي كرده و پس از بررسي در گروه و تشخيص اينكه مدخل، موضوعيت و قابليت لازم را دارد، به شوراي علمي پيشنهاد مي‌كند و پس از بحث و تبادل نظر، چنانچه به تصويب رسيد، گروه نسبت به تشكيل پرونده علمي و سفارش مقاله اقدام مي‌كند. تاكنون حدود5000 مدخل شناسايي و احصاء شده كه تعداد3336 مدخل به تصويب رسيده است.
همچنانكه اشاره شد، هر گروه بر اساس شيوه‌نامه، مداخل خود را انتخاب و به تصويب مي‌رساند كه در ذيل مبنا و محورهاي آن به اختصار ارائه مي‌شود. شرح تفصيلي در كتاب شيوه‌نامه موجود است.



1 ـ گروه علمي شهدا و اشخاص
الف ـ شهدايي كه در زمان جنگ فرمانده تيپ به بالا و يا همطراز آنان بوده‌اند.
ب ـ شهداي شاخص.
ب1ـ شهدايي كه حضرت امام راحل(ره)، رهبر معظم انقلاب و رئيس‌جمهور به مناسبت شهادتشان پيام داده‌اند.
ب2ـ اولين‌ها در سطح ملي مانند: پزشك شهيد، خبرنگار شهيد و...
ب3ـ شهداي با تحصيلات و موقعيت‌هاي علمي ويژه و بالا در حوزه و دانشگاه.
ب4ـ شهيدي كه بنياد شهيد استان و يا كنگره شهداي استان به عنوان شهيد شاخص استان معرفي مي‌كند.
ب5ـ شهداي مجلس شوراي اسلامي، هيئت دولت، شهردار، فرماندار به بالا و همطراز.
ب6ـ شهيدي كه داراي خلاقيت و حماسه‌آفريني خاصي در صحنه دفاع مقدس بوده است.
ب7ـ شهداي طراز اول حوزه‌هاي فرهنگي، اهل هنر، اهل قلم در سطح كشور.
ب8ـ شهداي شاخص زنان.
تذكر: منظور از اشخاص در گروه، افرادي است كه مصداق يكي از موارد بالا هستند اما در صحنه دفاع مقدس به شهادت نرسيده‌اند و پس از جنگ يا در حين جنگ متوفي شده‌اند مانند مرحوم حجت‌الاسلام ابوترابي، مرحوم امير سرلشكر ظهيرنژاد، مرحومه مادر شهيد علم‌الهدي.

2 ـ گروه نظامي
الف) عمليات (زميني، دريايي، هوايي، هوانيروز).
ب) اصطلاحات مانند: آفند و پدافند.
ج) تسليحات و تجهيزات (سبك، سنگين، انفرادي، تاكتيكي، استراتژيك).
د) ساختار و سازمان (تأسيس و سير تحويل يگان‌هاي رزم، خدمات رزم، پشتيباني خدمات رزم و اقدامات اساسي آنها در جنگ) در ايران و برخي يگان‌هاي عمده در عراق.

3 ـ جغرافيا
الف) استان‌هاي جنگي
1ـ مكان‌ها: مركز استان، شهرستان، شهر و روستا كه درگير جنگ بوده است.
2ـ عوارض حساس: پل‌ها، رودها، تنگ‌ها، تپه‌ها، كوه‌ها و جاده‌ها كه درگير جنگ بوده است.
ب) استان‌هاي غيرجنگي
كليه فعاليت‌هاي استان در دوران دفاع مقدس اعم از اعزام‌ها، تشكيل يگان‌ها و هر اتفاق مهم قابل ذكر (هر استان غيرجنگي يك مقاله دارد).

4 ـ حقوقي ـ سياسي
الف) اصطلاحات و مفاهيم مربوط به جنگ مانند: آتش‌بس، ترك مخاصمه.
ب) گروه‌ها و احزاب سياسي ايران و عراق (تبيين نقش آنها در جنگ).
ج) كشورها (عملكرد كشورهاي جهان در قبال جنگ ايران و عراق).
د) سازمان‌هاي منطقه‌اي و بين‌المللي (عملكرد آنان در جنگ).

5 ـ فرهنگي ـ هنري
الف) مفاهيم فرهنگي ـ ارزشي (اعتقادات و باورها، رفتارها، ...).
ب) ادبيات (داستان، رمان، خاطره، پژوهش).
ج) سينما و تأتر (آثار سينمايي و نمايشنامه‌هاي مربوط به دفاع مقدس).
د) موسيقي (سرودها، موسيقي فيلم، مدايح، شعارها).
ه) عكس، پوستر و تراكت (مربوط به دوران دفاع مقدس).
و) هنرهاي تجسمي (مربوط به دوران دفاع مقدس).

6 ـ اجتماعي ـ اقتصادي
الف) نقش و حضور اقشار مختلف جامعه.
ب) آثار و پيامدهاي فردي، اجتماعي و مديريتي جنگ.
ج) امور اقتصادي.

7 ـ دولت
الف) مفاهيم و سياستگذاري‌ها.
ب) عملكرد و حضور دستگاه‌ها در جنگ.

بار ديگر تأكيد مي‌شود شرح تفصيلي مدخل‌گزيني گروه‌هاي علمي در شيوه‌نامه وجود دارد. ضمناً متن كامل مدخلنامه نيز در سايت پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس به آدرس www.dsrc.ir نيز قابل دريافت بوده و علاقمندان مي‌توانند از طريق سايت مذكور، نظرها و پيشنهادهاي خود را براي اين مركز ارسال نمايند.

بديهي است آنچه در متن دائرةالمعارف دفاع مقدس وارد مي‌شود، مداخل نهايي شده پس از اعمال اصلاحات خواهد بود. ليكن با عنايت به مثل معروف «ديكته نانوشته غلط ندارد»، و پذيرش اين امر بديهي كه هر كار و تلاشي ممكن است نقايصي را به همراه داشته باشد، از صاحب‌نظران و پيشكسوتان عرصه قلم و دفاع مقدس استدعا دارد ضمن تكميل، تصحيح و يا پيشنهاد مداخل، چنانچه منابعي اعم از مكتوب (سند، نامه، يادداشت، دست‌نوشته و...) و غيرمكتوب (عكس، فيلم، مصاحبه، نوار صوتي و...) در اختيار دارند، به رسم امانت يا نسخه‌اي از آن را در اختيار اين مركز قرار دهند تا مورد بهره‌برداري قرار گيرد.

در پايان از عنايت و زحمات اساتيد ارجمند جناب آقايان دكتر منوچهر اكبري، دكتر غلامرضا ظريفيان شفيعي، سردار سرتيپ2 پاسدار محمدتقي خادمي، دكتر محسن شاهرضايي، دكتر رضا شيرزادي، دكتر حسين يكتا، جناب سرهنگ محسن رخصت‌طلب، جناب سرهنگ رضا سلطاني، مهندس مرتضي مفيد، مهندس پژمان پورجباري، علي ذبيحي، حسين مؤمني و تمامي كارشناسان و كمك كارشناسان و تمامي كساني كه ما را در اين امر مهم و ماندگار، ياري مي‌كنند تشكر و قدرداني مي‌گردد.

براي مشاهده «شيوه‌ نامه دفاع مقدس» كليك نماييد.

براي مشاهده «مدخلنامه دفاع مقدس» كليك نماييد.

© 1386-1389 كليه حقوق براي پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس محفوظ است.

نمايش و ارائه‌ي محتواها اعم از مقاله، كتاب و ... الزاماً به معناي ديدگاه پژوهشگاه نمي‌باشد و تنها بيان كننده نظرات شخصي نويسندگان و بوجودآورندگان آنها مي‌باشد. برداشت، نمايش و ارائه كليه‌ي محتواهاي اين وبگاه تنها با ذكر صحيح و كامل منبع و برقراري پيوند مجاز مي‌باشد.

  ورود | ثبت نام | تالار گفتگو | ارسال | اخبار | محتوا | روزنوشت كاربران | تماس با ما | درباره