همه مي‌دانند شاه چند بار به بن بست خورد و با حمايت و البته با كودتاي خارجي‌ها توانست به كشور برگشته و سلطنت كند. به همين دليل محمدرضا هميشه به آنها توجه مي‌كرد. در محرم 57 معلوم شد دولت نظامي ازهاري قادر به مهار انقلاب در كشور نيست و رهبرانِ حركت مردمي اوضاع را در كنترل كامل خود دارند و در بسيج مردم از خلاقيت و ابتكار بيشتري در مقايسه با حاكمان نظامي وقت برخوردارند. با اعلام ممنوعيت برگزاري اجتماعات، رهبران نهضت اسلامي به ويژه آيت الله طالقاني از مردم خواستند تا درست در زمان شروع مقررات منع رفت و آمد با رفتن به بام خانه‏هايشان فرياد الله‏اكبر سر دهند و حتي هزاران كفن پوش هم مقررات منع رفت و آمد شبانه را زيرپا گذاشتند.

شعر اسلام گرا از سال 1342، تكاپوي خود را براي مبارزه با رژيم آغاز نمود. در واقع پس از اين قيام بود كه مردم و نخبگان جامعه به اهميت و نقش اسلام در مبارزه پي بردند. در بين شعرا نيز به تدريج واژه ها و مفاهيم اسلامي وارد شد و هر چه به پيروزي انقلاب اسلامي نزديك تر مي شويم، بر تعداد شعرايي كه بر مبناي مفاهيم اسلامي مي سرودند، افزوده مي شد. شعراي اين گروه با مفاهيم اسلامي از قبيل عدالت، قيام، شهادت و ظلم ستيزي به بيان افكار خود مي پرداختند

از ارتفاعات «كنجانچم» تا «قلاويران» آغاز سرزميني است كه در طول هشت سال دفاع مقدس نام خود را از خون شهدايي گرفته كه وجب به وجب آن بوي رشادت مي دهد و امروز مهران قهرمان، بعد از سال ها انتظار از مين پاك شد. كنجانچم، قلاويزان، تپ شني، ميمك، پيشينه پرافتخار شهري هستند كه امروز به مهران، سجده گاه رزمندگان اسلام لقب گرفته است. مهران كانون ايثار و مقاومت، يادآور هشت سال دفاع مقدس در ساحل چپ رودخانه «كنجانچم» و در نواحي مرز عراق واقع شده است.

نيروهاي پدافند «ش.م.ه» در تمام محورهاي عملياتي و پشتيباني كربلاي پنج با هوشياري كامل مراقبت تك هاي شيميايي دشمن بودند و با تجهيزات پيشرفته خود، به محض حمله شيميايي عراق بي درنگ بر چاله بمب حاضر شده و از گسترش مواد شيميايي جلوگيري مي كردند. آنان تلاش خستگي ناپذير خود را صرف آموزش نيروهاي رزمي و مراقبت از استفاده صحيح از تجهيزات انفرادي و به كارگيري آموزش ها مي نمودند. پيشتر در عمليات خيبر كه دشمن از باز پس گيري جزاير مجنون مأيوس شده بود و پيشروي سريع رزمندگان اسلام را خطري جدي براي بغداد مي ديد، اقدام به تك وسيع شيميايي كرد.

در ابتداي جنگ حملات موشكي ايران بسيار موثرتر بوده كه دليل آن نيز عمدتاً بواسطه موقعيت جغرافيايي اين كشور بود . تمامي شهرهاي اصلي عراق در نزديكي مرز ايران قرار داشتند اما بيشتر شهرهاي اصلي ايران خارج از برد حملات موشك اسكاد عراق قرار داشتند .

حضرت امام خميني (ره )در ترغيب به صفت تواضع و مذمّت و تكبّر مي فرمايند: «...خودخواهي هميشه اسباب اين است كه انسان را به فساد بكشد ـ تمام فسادهائي كه در عالم پيدا مي شود از خودخواهي پيدا مي شود، از حبّ جاه، از حبّ قدرت، از حبّ مال از امثال اينها ست و همه اش بر مي گردد به حب نفس و اين «بت »از همه بزرگتر است و شكستنش هم از همه مشكل تر است.

نهضت مردم ايران با تمامي حركت هاي مشابه خود در جهان تفاوت دارد، زيرا چشم انداز جديدي فرا روي تمدن بشري قرار داده است؛ بنابراين، شايسته است كه همه علاقه مندان قلمروها و مسائل مربوط به انسان و تمدن، تحولات آن را با دقت دنبال كنند. نهضت مردم ايران به رغم گستردگي كه دارد و به رغم اتهاماتي كه رژيم بر آن وارد مي كند، از گرايش ها، ريشه ها، اهداف و اخلاقيات اصيل و والايي برخوردار است. نيروهاي راست از صحنه نهضت غايبند، هر چند كه نفت و بسياري موضوعات مهم ديگر در آن موضوعيت دارد. نيروهاي چپ بين المللي نيز از صحنه نهضت غايبند، هر چند كه ايران و اتحاد شوروي بيش از هزار كيلومتر مرز مشترك دارند. حزب كمونيست ايران، حضور چنداني در نهضت ندارد، هر چند كه از قديمي ترين احزاب اين منطقه به شمار مي رود؛

ناوهاي هواپيمابر آمريكا در خليج‌فارس هدف‌هايي بزرگ و سيبل‌هايي متحرك براي موشك‌هاي ايران هستند و لذا هزينه هرگونه اقدام نابخردانه براي اين كشور بسيار بالا خواهد بود. خليج فارس، آبراهي در امتداد درياي عمان و در ميان ايران و شبه‌ جزيره عربستان است كه مساحت آن در حدود ۲۳۷ هزار كيلومتر مربع است و سومين خليج بزرگ جهان محسوب مي‌شود. كشورهاي ايران، عمان، عراق، كويت، امارات، قطر، بحرين و عربستان سعودي در كنار اين خليج هستند و خليج فارس، در واقع محور تبادلات تجاري و انتقال انرژي ميان اروپا، آفريقا، آسياي جنوبي و جنوب شرقي محسوب مي‌شود و از نظر راهبردي نيز در منطقه خاورميانه، به عنوان بزرگترين و مهمترين مركز ارتباطي بين اين سه قاره است كه بخشي از سيستم ارتباطي اقيانوس اطلس، درياي مديترانه،‌ درياي سرخ و اقيانوس هند نيز هست.

نبرد هوايي ايران و عراق بيش از مسائل تاكتيكي ، فنّي و تعداد هواپيما عمدتاً تحت الشعاع وجود مشكلاتي در سيستم فرماندهي و سياست گذاري ، كمبود قطعات و نيز مشكلات پرسنلي بود . هر دو كشور سعي در حفظ هواپيماهاي خود داشتند و تا حد ممكن تلاش مي كردند تا از بروز نبرد هوايي اجتناب ورزند . عراق به دليل مشكلات ايران در تأمين قطعات و نگهداري از هواپيماهاي خود ، برتري هوايي زيادي نسبت به اين كشور پيدا كرد . تنها در مرحله اول جنگ ، نبرد جنگنده ها اتفاق افتاد . در اين مرحله نيروي هوايي ايران موفق تر از نيروي رقيب ظاهر گشت ، اما اين برتري نه به علت توانمندي نيروهاي ايراني ، بلكه بيش از هر عاملي به دليل بي كفايتي و عملكرد ضعيف حس گر ها ، سيستم هاي الكترونيكي و موشك جنگنده هاي عراقي بود .

پيروزي انقلاب اسلامي ايران حادثه مهم و حيرت‌انگيزي براي جهانيان بود. به طوري كه تقريباً تمام نظريه‌ها و چاچوب‌هاي علمي غربي از تحليل و تبيين چگونگي آن وا ماندند. مردم جهان كه شاهد انقلابي به معناي واقعي «دگرگون شدن» بودند، نه تنها شورش عده‌اي براي واژگون كردن يك رژيم و ايجاد حكومتي جديد را به عينه مي‌ديدند، بلكه شاهد علقه‌ها و پيوندهاي شديد يك ملت به رهبري روحاني نيز بودند كه انديشه تغييرات اساسي و بنيادين در تمام نهادها، مناسبات، ساختارهاي سياسي و اجتماعي را در سر مي‌پروراند. از اين رو روز 12 بهمن 1357 به عنوان يكي از روزهاي به ياد ماندني در تاريخ معاصر ايران به شمار مي‌آيد. در اين روز كه امام خميني با استقبالي بي‌سابقه از تبعيدگاه به ايران باز مي‌گشت،‌كمتركسي مي‌انديشيد كه «پرواز انقلاب» حادثه‌‌اي مهم در تاريخ جهان و نقطه‌ي عطفي در تاريخ معاصر ايران باشد.